www.pppgarwolin.invito.pl

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna
Garwolin

Powrót do szkół po nauczaniu zdalnym

Już w tym tygodniu szkoły wracają do trybu nauki stacjonarnej. To wiąże się z całą gamą uczuć zarówno wśród uczniów jak i nauczycieli, od euforii, radości do zniechęcania, strachu i obaw. Każde z nich jest naturalne i adekwatne, warto pamiętać, że jako ludzie możemy doświadczać wielu (często sprzecznych) emocji na raz. Dodatkowo sprawę utrudnia fakt, że uczniowie i nauczyciele nie mieli szans na regenerację sił poza miejscem zamieszkania, możliwości wychodzenia i kontaktów dzieci i młodzieży z rówieśnikami. Nigdy jeszcze nikt z nas nie był w takiej sytuacji. To dla nas wszystkich nowe doświadczenie.

W tym artykule podpowiemy, jakie działania może podjąć każdy nauczyciel, wychowawca aby pomóc uczniom i sobie w poradzeniu z sytuacją powrotu po długiej przerwie do nauki stacjonarnej.

--- 

Powrót do szkoły, po tak długim okresie nauki zdalnej, stawia nie lada wyzwanie dla każdego uczestnika edukacji. Uczniowie wracają do codziennych obowiązków szkolnych, do funkcjonowania także poza domem, do bezpośrednich kontaktów z rówieśnikami. Nauczyciele wracają do szkół i środowiska szkolnego, aby na nowo zaistnieć w roli realnej osoby, nie komputerowego awatara.

Warto docenić wysiłek, jaki wszyscy włożyli pracując i ucząc się zdalnie. Bogatsi o nowe doświadczenia i umiejętności - od umiejętności informatycznych, poprzez zdolności organizacji pracy w sytuacji nauki zadanej, do umiejętności współpracy i szukania informacji - zaczynamy na nowo. Musimy pamiętać także, że nauczanie zdalne wymagało dużej samodyscypliny, nie tylko od nauczycieli, ale przede wszystkim od dzieci i młodzieży, dla których komputer do tej pory był głównie źródłem rozrywki.

Warto się do tego przygotować, bo klasa, z którą spotkasz się w szkolnej sali nie będzie tą samą, którą żegnałeś przed okresem nauki zdalnej, dlatego też najważniejszym zadaniem nauczyciela staje się reintegracja klasy, stworzenie atmosfery spokoju bezpieczeństwa, i odbudowanie zespołu klasowego. Dopiero kolejnym krokiem jest diagnoza edukacyjna i nadrobienie ewentualnych braków.

Należy pamiętać, że aby mózg przyswajał nowe informacje, musi być zrelaksowany i spokojny. Nadmierny stres, związany z powrotem do szkoły może znacząco utrudnić, często uniemożliwiać prawidłowe przyswajanie wiedzy. Jeśli zadba się o dobre wzajemne relacje, to edukacja będzie przebiegać sprawniej. Uczniowie powinni spokojnie zaadaptować się do nauki stacjonarnej. Warto pierwsze dni poświęcić na reintegrację klasy, ponowne wzajemne poznanie się oraz na różnorodne działania grupowe i zajęcia obniżające napięcie u uczniów.

Niestety Covid-19 z nami zostaje i w dalszym ciągu będzie wpływać na wszystkie dziedziny życia, wywołując stres i emocje. Dlatego najważniejszym zadaniem jest zadbanie o stan emocjonalny, budowania odporności psychicznej i dostarczanie dobrych doświadczeń dzieciom i młodzieży, które umożliwią prawidłowe funkcjonowanie w szkole.

Zachęcamy do pomyślenia o tym procesie jak o budowie domu – potrzebne są silne fundamenty, żeby budynek stał stabilnie, żeby możliwe było wznoszenie kolejnych pięter. W tym przypadku fundamentem będzie zadbanie o emocjonalny stan klasy. Na tej bazie możliwe będzie dobudowanie kolejnych pięter, czyli zajęcie się procesem edukacyjnym, dostarczaniem wiedzy i treści potrzebnych do opanowania podstawy programowej na dany etap.

Oto kilka zagadnień, na które warto zwrócić uwagę w obecnej sytuacji.

  • Reintegracja klasy (czyli sposoby na budowanie na nowo zespołu klasowego);
  • Powrót do edukacji (czyli sposoby i pomysły na wdrażanie uczniów do nauki stacjonarnej po etapie nauki zdalnej),
  • Profilaktyka (czyli sposób organizacji pracy z klasą i dbałości o własny dobrostan, zapobiegający ewentualnym sytuacjom trudnym w przyszłości).

Ad 1. Reintegracja klasy:

  • 1. Podziel się swoimi refleksjami dotyczącymi sytuacji.

    Jak się czujesz? Co Tobie pasowało w sytuacji nauczania zdalnego, co nie. Czego się nauczyłeś? Co Cię irytowało? Jakie masz odczucia odnośnie powrotu do szkoły?

  • 2. Zapytaj uczniów o ich samopoczucie i doświadczenia

    Jak im było na nauczaniu zdalnym? Jaką formę preferują? Jak się czują wracając po przerwie? Co im pasowało, co nie? Co dobrego wynieśli z tej sytuacji? Co było trudne? Czego brakowało? – porozmawiajcie o sytuacji nauki zdalnej i powrotu do stacjonarnej szkoły.

  • 3. Poproś uczniów o propozycje, generowanie pomysłów na bycie razem.

    Zaczynacie nowy etap. Co pozwoli zbudować klasę jako zespół na nowe? Jakie mają pomysły?

  • 4. Bądź tak uważny, jak przy nowej klasie a nawet bardziej. Pomiędzy uczniami w czasie nauki zdalnej zadziało się wiele procesów, konfliktów, sojuszy itp. których nie zawsze jesteś świadom.

  • 5. Zobacz jak teraz układają się relacje między uczniami

    Kto kogo lubi, kto komu pomaga, kto się z kim kłóci. Czy powstały nowe koalicje, kto walczy o władze, o przywództwo. Czy nikt nie został wykluczony?

  • 6. Proponuj zabawy i ćwiczenia zmniejszające stres

    Nadmierny stres nie sprzyja zapamiętywaniu – mózg go nie lubi. Mózg lubi ruch, najlepiej na świeżym powietrzu. Zaproponuj uczniom techniki relaksacyjne, proste ćwiczenia obniżające napięcie, oddychanie przeponowe. Pomogą też wszelkie aktywności i zajęcia powiązane z kreatywnością – kreatywność zmniejsza rywalizację, nastraja do współpracy, daje radość.

  • 7. Zaplanuj wspólne wyjście, kontakt z naturą.

    Uczniowie dawno nie mieli kontaktu osobistego, pomóż im go nawiązać, także poza murami szkoły. Spotkanie poza budynkiem sprzyja większej otwartości.

  • 8. Zaproponuj prace plastyczne i gry zespołowe

    Nie możecie wyjść? Poszukaj propozycji gier integrujących klasę, zaproponuj gry zespołowe, gry kooperacyjne, wspólne działanie, przygotowywanie projektów. Wróćcie do tego, co dobrze wpływało na atmosferę w młodszych klasach – przerwy śródlekcyjne, głośne czytanie, prace plastyczne, śpiewanie, zabawy ruchowe.

Ad2. Powrót do edukacji:

  • 1. Przypominaj zasady odnośnie funkcjonowania ucznia w szkole i oceniania.

    Wracamy do szkoły, co oznacza, że obowiązują nas zasady zawarte w regulaminie szkoły. Przypomnij o tym uczniom.

  • 2. Sprawdź, co uczniowie wiedzą/pamiętają , a czego nie.

    Przeprowadź diagnozę edukacyjną, sprawdź poziom wiedzy. Zrezygnuj z oceniania, celem diagnozy jest określenie mocnych i słabych stron. To informacja dla Ciebie o poziomie klasy i informacja dla każdego ucznia o jego stanie wiedzy i umiejętności.

  • 3. Wstrzymaj się z ocenianiem – daj czas na ponowne wdrożenie się.

    Daj uczniom czas na wdrożenie się do stacjonarnej nauki. Zrezygnuj z ocen niedostatecznych, nie przeciążaj nauką przez minimum dwa tygodnie.

  • 4. Doceniaj na bieżąco postępy i starania , doceń pracę, którą ty sam, uczniowie oraz ich rodzice włożyli w czasie nauki zdalnej.

    Zauważaj starania i postępy, nawet drobne. Doceniaj zmiany, które idą w dobrym kierunku. Kształtuj pozytywne nawyki.

  • 5. Opisz i wykorzystaj nowe nawyki i umiejętności zdobyte w czasie zdalnej nauki

    W czasie edukacji zdalnej uczniowie pozyskali nowe umiejętności i kompetencje. Nazwij je, zastanów się (może wspólnie z klasą), jak te umiejętności mogą być wykorzystywane w czasie dalszej nauki.

  • 6. Ułóż plan pracy z klasą (uwzględniające nadrabianie ewentualnych braków) i przedstaw go uczniom.

    Uczniowie powinni wiedzieć, co ich czeka, czego od nich oczekujesz. Im starsze dzieci, tym więcej szczegółów powinny otrzymywać i tym bardziej powinny być wdrażane w proces planowania swojej nauki. Wyznacz daty, terminy, poinformuj, czego i jak planujesz uczyć , jak sprawdzać.

Ad3. Profilaktyka:

  • 1. Nadaj ważność godzinom wychowawczym.

    Postaraj się wykorzystać ten czas do rozwiązywania konfliktów, wzmacnianie relacji w klasie i samopoznania / wzajemnego poznania uczniów.

  • 2. Pamiętaj, żeby rodzice byli twoimi sprzymierzeńcami.

    Angażuj rodziców w proces wychowawczy i edukacyjny. Utrzymuj z nimi kontakt, bądź otwarty, informuj o trudnościach i oczekuj informacji.

  • 3. Skorzystaj z pomocy i wsparcia w pokoju nauczycielskim, u psychologa, pedagoga szkolnego.

    Nie jesteś sam! Rozmawiaj o trudnościach, dziel się z innymi, pytaj i proś o pomoc. Bądź otwarty.

  • 4. Korzystaj ze szkoleń i warsztatów oferowanych przez placówki specjalistyczne (ORE, Poradnie Psychologiczno- Pedagogiczne, itp.).

    Nauczyciel uczy się przez całe życie. Rozwijaj swoje kompetencje zawodowe, ale też osobiste.

  • 5. Dbaj o siebie!

    Rób rzeczy, które lubisz. Zajmuj się hobby, sportem. Szukaj wsparcia u przyjaciół i rodziny. Redukuj napięcie. Dbaj o odporność.

  • 6. Pamiętaj, że masz wsparcie zespołu psychologiczno-pedagogicznego szkoły i specjalistów z poradni psychologiczno-pedagogicznej.

    Korzystaj z niego bezwzględnie, jeśli zauważysz:

    • dziwne/ inne niż zwykle/niepokojące zachowanie ucznia.

      Dzieci na długi czas były pozostawione same sobie. Nie wszystkie otrzymywały wystarczające wsparcie od szkoły i rodziców. Sytuacja przymusowej izolacji, pozbawienia kontaktów społecznych, szczególnie dla dzieci, młodzieży jest sytuacją bardzo obciążającą emocjonalnie. Dodatkowo może nasilać niepożądane relacje zachodzące w rodzinach (brak możliwości wentylacji emocji w sytuacji pracy zdalnej). Dużo dzieci może potrzebować pomocy i wsparcia ze względu na pojawiające się stany depresyjne, lękowe czy w skrajnych przypadkach myśli samobójcze. Znajdź te osoby i zadbaj o nie pomagając w dotarciu do odpowiednich specjalistów.

    • zachowania agresywne i autoagresywne

      Przemoc emocjonalna i fizyczna, hejt internetowy, wykluczanie, izolowanie – to szereg wysoko niepokojących zachowań, które mogą pojawiać się i/lub nasilać po powrocie uczniów do nauki stacjonarnej. Bądź na nie szczególne wyczulony. Tutaj nie można zwlekać z reakcją. Pomóż w poszukiwaniu pomocy u specjalisty (psychologa, psychiatry, psychoterapeuty).

Trzymamy za wszystkich kciuki, życząc powodzenia w tej nowej sytuacji. Teraz więcej niż zwykle zależy od Naszej uważności, wyczulenia i elastyczności. Korzystajmy ze swoich zasobów i doświadczenia, dbajmy o siebie i bliskich i nie wahajmy się szukać pomocy dla siebie i uczniów. Wspólne działania przyniosą wymierne efekty w lepszym funkcjonowaniu w kolejnym roku szkolnym.

Opracował
Zespół psychologów i pedagogów z PPP w Garwolinie


Strony internetowe: INVITO.pl